CÓ PHẢI CO2 ĐƯỢC GIẢI PHÓNG TRONG QUÁ TRÌNH HÔ HẤP


1. Thời gian : 20 phút

2. Mục đích: Nghiên cứu sự giải phóng CO2 trong quá trình hô hấp.

3. Chuẩn bị lý thuyết:

Khi tim đập, khi thở ra, hít vào và nhiều hoạt động khác đều cần đến năng lượng. Vì thế cơ thể chúng ta cần một lượng năng lượng nhất định để duy trì sự sống.  Chúng ta thu năng lượng từ những thức ăn hữu cơ trong cây xanh, hoặc trong động vật. Và năng lượng từ các phân tử thức ăn hữu cơ được hấp thu qua hô hấp.

Hô hấp là quá trình ôxy hóa các chất hữu đồng thời giải phóng năng lượng cung cấp cho các tế bào sống.  Glucôza, một dạng phân tử hữu cơ, có thể bị ôxy hóa hoàn toàn với hàm lượng ôxy thích hợp và phương trình phản ứng như sau:

C6H12O6 + 6O2        ———->         6CO2 + 6H2O + Giải phóng năng lượng

Theo phương trình trên, một trong 2 sản phẩm của hô hấp là cacbon điôxit.  Khi cacbon điôxit tan vào nước, nó sẽ tạo thành axít cacbônic kết quả là độ pH của nước giảm xuống.  Phương trình CO2 tan trong nước như sau:

H2O + CO2                    H2CO                           HCO3¯ + H+

Trong phần này , các bạn sẽ nghiên cứu xem có phải CO2 thải ra trong quá trình hô hấp hay không.  Các bạn sẽ dùng các cảm biến pH để xác định sự thay đổi độ pH trong nước, trong hai trường hợp thổi và không thổi không khí vào nước.  Cảm biến sẽ theo dõi sự tăng hay giảm của độ pH trong nước.

4. Đồ dùng cần thiết:

P Một aMixer và phần mền Addestation (Version 2.3)

P Hai cảm biến pH

Chú ý: Các bạn có thể chỉ dùng một cảm biến pH. Nếu trong trường hợp này, ta chia thí nghiệm ra làm hai phần, sau đó tuần tự tiến hành.

P Hai cốc cỡ 250 cm3

5. Nguyên liệu

2 Hai ống hút

6.Thực hành

– Click đôi vào biểu tượng trên màn hình để khởi động chương trình Addestation.

– Nối aMixer vào máy tính.  Nếu chưa định cỡ aMixer (hoặc không nhớ đã định cỡ aMixer chưa ), định cỡ lại aMixer, click chuột vào menu “Tuỳ chọn”, chọn “Chuẩn hoá aMixer và Cảm biến”.  Click vào tiếp “Chuẩn hoᔓBắt đầu”“OK”.

– Nối hai cảm biến 2 pH vào CH1 và CH2 của aMixer.

– Click chuột vào menu “Hiệu chỉnh nhanh”, “Bộ Addestation Sinh học”, kế đến  “Bài 16: Có phải CO2 được thải ra trong quá trình hô hấp?”.  Các bạn sẽ thấy màn hình như hình bên.

– Dán tên hai cốc A và B.

– Đổ 150 cm³ nước vòi vào hai cốc.  Tránh thở trực tiếp vào nước trước khi thí nghiệm.

– Đặt cảm biến của  CH 1 (kênh 1) vào cốc A và cảm biến của CH 2 vào cốc B.  (chú ý phải đặt đầu của cảm biến ngập trong nước)

Click vào biểu tượng  để mở Scope.  Nếu giá trị pH khác nhau, ta phải cân bằng cảm biến, click “Công cụ”, chọn “Cân bằng các cảm biến”.   Phần mền sẽ tự điều chỉnh giá trị ban đầu bằng nhau.  Click vào biểu tượng   để tắt Scope.

Click vào biểu tượng  , bắt đầu đo. Quá trình đo sẽ tự động dừng lại sau 1 phút.  Trong suốt quá trình đo, ta dùng ống hút thổi không khí liên tục vào nước trong cốc B.

7. Câu hỏi:

– Thiết lập cốc A với mục đích gì? Giải thích câu trả lời của bạn.

– Các bạn rút ra được gì từ thí nghiệm? Đưa ra bằng chứng từ kết quả thí nghiệm.

– CO2 được thải ra từ cơ thể ta như thế nào?

– Một phương pháp khác thường được dùng để xác định khí thoát ra trong quá trình hô hấp là thổi khí vào nước vôi trong. Khi nước vôi trong vẫn đục, chứng tỏ CO2 đã được sinh ra. Hãy đưa ra ưu điểm của thí nghiệm trong phần này so với thí nghiệm mà ta thường dùng.