CÓ PHẢI ÔXY ĐƯỢC THẢI RA TRONG SUỐT QUÁ TRÌNH QUANG HỢP?


SGK Lớp 11 – Bài 8 – Trang 36

1. Mục Đích:

Chứng minh rằng oxi được thải ra trong suốt quá trình quang hợp.

2. Chuẩn bị lý thuyết:

Cây cối rất cần thiết cho sự sống con người. Chúng được dùng để chế tạo nhiều thứ như giấy, đồ gỗ và nhiều loại dược phẩm. Quan trọng nhất chúng là nguồn oxi và thức ăn hữu cơ.

Thực vật phải trải qua quá trình quang hợp để sản xuất oxi và thức ăn hữu cơ. Quang hợp là quá trình mà chất diệp lục hấp thu ánh sáng và chuyển hóa thành năng lượng hóa học được dùng để tổng hợp glucôzơ (một dạng của hydrat-cacbon) từ carbon dioxit và nước. Oxi được thải ra trong suốt quá trình này. Phương trình tổng quát:

Trong phần này, các em sẽ sử dụng cảm biến Oxy hoà tan để đo mức oxi có trong nước, với sự có mặt và không có mặt của thực vật thuỷ sinh, trong điều kiện ánh sáng. Nếu oxi được thải ra, nó sẽ hòa tan trong nước và lượng oxi đã hòa tan sẽ tăng lên. Cảm biến có thể đo được sự thay đổi lượng oxi đã hòa tan này.

3. Đồ dùng cần thiết:

aMixer và chương trình Addestation

Cảm biến Oxy hoà tan

Cốc thủy tinh có thể tích 600 cm3

02 Ống nghiệm có kích thước 25mm x 200mm (đường kính x chiều cao)

Xilanh có thể tích 50 cm3

Nhiệt kế

Giá đỡ với hai thanh kẹp

Dung dịch Natri hydro cacbonat 0.5%

2 g thực vật thủy sinh (ví dụ: Hydrilla)

01 Thước dài 30 cm

01 Đèn 40 W

4. Thực hành:

Nhấp đúp vào biểu tượng   trên màn hình để khởi động chương trình Addestation.

Nối aMixer vào máy tính. Nếu các em chưa chuẩn hoá aMixer (hoặc chưa chắc đã chuẩn hoá) thì bây giờ các em chuẩn hoá bằng cách nhấp vào “Tuỳ chọn” trên thanh công cụ, chọn “Chuẩn hoá aMixer và Cảm biến”.  Tiếp theo nhấp vào “Chuẩn hoá”, chọn “Bắt đầu” sau đó “OK”.

Nối cảm biến Oxy hoà tan vào CH 1 của aMixer.

Nhấp vào “Hiệu chỉnh nhanh” trên thanh công cụ, chọn “Bộ Addestation Sinh học”, kế đến “Bài 9:  Có phải Oxy được sinh ra trong quá trình quang hợp?”. Các em sẽ thấy màn hình xuất hiện như hình bên

Làm nóng cảm biến Oxy hoà tan trong 10 phút bằng cách đặt nó vào trong nước cất. Cảm biến phải luôn được nối với aMixer để giữ được độ nóng. Nếu trong vài phút mà không được nối, lúc đó cần phải làm nóng cảm biến lần nữa. Trong lúc làm nóng cảm biến, hãy thực hiện các buớc từ (6) đến (10).

Dán nhãn cho 2 ống nghiệm là A và B.

Cho 2g thực vật thủy sinh vào ống nghiệm A. Chỉnh cây sao cho nó ở khoảng phân nửa ống nghiệm.

Thêm 50 cm3 dung dịch Natri hydrocacbonnat 0.5% vào ống nghiệm A và B. Hãy chắc là thực vật thủy sinh đã được nhận chìm trong dung dịch cách bề mặt dung dịch một khoảng hơn 4cm. Ống nghiệm B để kiểm tra và thử lại nên không có thực vật thủy sinh.

Kẹp ống nghiệm A và B vào giá đỡ, cho chúng vào cốc.

Đổ đầy nước vào cốc.

Đặt bóng đèn cách xa hai ống nghiệm 20 cm và bật lên. Lấy hai ống nghiệm trong cốc ra khoảng 5 để cây làm quen với môi trường mới trước khi thu thập dữ liệu.

Lưu Ý:

Tránh để nhiệt độ trong cốc tăng hơn 2ºC so với nhiệt độ phòng trong suốt quá trình thí nghiệm.

Cho cảm biến vào ống A. Nhận chìm đầu cảm biến sâu 4cm dưới bề mặt của dung dịch trong ống nghiệm. Đảm bảo là cảm biến ở phía trên thực vật.

Nhấp vào   để bắt đầu đo mức oxi hòa tan trong dung dịch. Dùng cảm biến khuấy dung dịch chầm chậm khoảng 30 giây để cho cảm biến ổn định. Sau 30 giây,gi lại giá trị vào bảng 1.

Cố gắng không để cảm biến đập vào ống nghiệm trong  lúc khuấy, vì điều này sẽ dẫn đến kết quả không chính xác.  (2) Đừng khuấy dung dịch nhanh quá vì oxi trong không khí sẽ hòa tan trong nước làm cho giá trị đo được từ cảm biến sẽ không chính xác lắm.

Nhấp vào   để ngưng việc đo mức oxi đã hòa tan của dung dịch.

Lấy cảm biến Oxy hoà tan ra khỏi ống A và rửa bằng nước cất. Cho cảm biến vào ống B và nhận chìm đầu cảm biến sâu khoảng 4cm so với bề mặt của dung dịch trong ống. Tiếp theo lập lại bước (13) và  bước (14) cho ống B.

Đặt cảm biến trở lại trong nước cất khi không sử dụng. Sau 10 phút, lập lại bước (12) tới bước (15) để đo mức oxi đã hòa tan tại phút thứ 10.

Đừng chạm vào bóng đèn vì nó còn nóng. 

5.Kết quả:

6.Câu hỏi:

  1. Mức oxy thay đổi như thế nào trong suốt quá trình thí nghiệm?
  2. Kết quả thu được cho ta biết điều gì về quang hợp? Giải thích câu trả lời.
  3. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu đèn đặt cách xa ống nghiệm 40 cm thay vì 20 cm?