SO SÁNH NHỊP ĐẬP CỦA TIM LÚC NGHỈ VÀ SAU KHI LÀM VIỆC BẰNG CÁCH ĐO ĐIỆN TÂM ĐỒ


1. Mục Đích:

A.  Đo điện tâm đồ;

B.  So sánh nhịp đập dưới những điều kiện vật lý khác nhau

2. Chuẩn bị lý thuyết:

Hệ tuần hoàn gồm các bộ phận chủ yếu: tim, động mạch, tĩnh mạch và mao mạch. Nó vận chuyển các chất cần cho sự sống bao gồm: oxi, cacbon dioxit, chất dinh dưỡng v.v… Tim là một túi cơ, có chức năng vận chuyển máu trong cơ thể. Nó được chia làm 4 ngăn: 2 ngăn ở trên gọi là tâm nhĩ và 2 ngăn lớn ở dưới là tâm thất. (xem Hình 1).

Ở người lớn, tim co dãn trung bình là 72 lần một phút lúc nghỉ. Nhịp đập của tim ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố, bao gồm sự thích nghi của cơ thể từng cá nhân, sự hiện diện của thuốc kích thích và tình trạng tâm lý của mỗi cá nhân. Mỗi chu kỳ co tim là 0.85 giây, và nó được cấu thành sự co (tâm thu) và dãn (tâm trương) của tâm nhĩ và tâm thất. Trước tiên tâm nhĩ co (trong khi tâm thất dãn), sau đó tâm thất co (trong khi tâm nhĩ dãn) tiếp theo là sự nghỉ ngơi của 4 ngăn.

Khi có sự co thắt của cơ tim, sự thay đổi ion diễn ra; điều này có thể phát hiện ra nhờ cảm biến điện tâm đồ.

Điện tâm đồ là đường biểu diễn bằng điện sự hoạt động của tim được minh họa dưới dạng đồ thị. Đường biểu diễn điện tâm đồ tiêu biểu bao gồm một dãy sóng xuất hiện trình tự lập đi lập lại. Một chu kỳ của tim được miêu tả bởi 5 độ lệch có thể nhận ra được, ký hiệu P, Q, R, S và T như hình 2. Sóng P là sóng bắt đầu trên đường biểu diễn, tiếp theo là sóng phức tạp QRS và cuối cùng là sóng  T

Khoảng thời gian tiêu biểu: (Hình 2):

Cảm  biến Điện tâm đồ (ECG) thu được các tín hiệu điện của tim, ví dụ như nó có thể cho biết nhịp đập của tim thông thường hay không đều.Có tiêu chuẩn về số mà nó đạt được trên đồ thị, bằng việc so sánh thời gian giữa các nhịp tim điển hình

3. Đồ dùng cần thiết:

aMixer và chương trình Addestation

Cảm biến Điện tâm đồ ECG và ba điện cực

4. Thực hành:

(A) Đo điện tâm đồ

Click đúp vào biểu tượng  trên màn hình khởi động chương trình Addestation.

Nối aMixer vào máy tính. Nếu các em chưa chuẩn hoá aMixer (hoặc không chắc là chuẩn hoá chưa) thì bây giờ các em chuẩn hoá bằng cách click vào “Tuỳ chọn” trên thanh công cụ, chọn “Chuẩn hoá aMixer và Cảm biến”.  Kế tiếp click vào “Chuẩn hoá”, chọn “Bắt đầu” rồi “OK”.

Nối cảm biến Điện tâm đồ ECG vào CH 1 của aMixer.

Click vào “Hiệu chỉnh nhanh” trên thanh công cụ, chọn “Bộ Addestation Sinh học”, kế đến là “Bài 11: Đo điện tâm đồ và tốc độ tim”. Các em sẽ thấy hình như bên:

Dán ba điện cực lên cánh tay bạn nào đó (xem Hình 3). Lau sạch vùng da mà dán điện cực bằng xà phòng và nước (hoặc dung dịch khử trùng) trước khi nối các điện cực.

Nối ba kẹp của cảm biến ECG vào ba điện cực (xem hình 3).

Ngồi ngả minh thoải mái trên ghế khoảng 2 phút, và giữ im lặng suốt thời gian làm thí nghiệm. Hai cánh tay thẳng, không chống hoặc đỡ.

Khi mọi thứ vào đúng vị trí, bạn khác sẽ click vào  để bắt đầu thu dữ liệu.

Click  để ngưng việc lấy dữ liệu sau khi sóng điện tâm đồ ổn định.

Lưu dữ liệu. Click vào “File” trên thanh công cụ, và chọn “Xem lại và in”, nhập vào các thông tin cần thiết  trước khi các em in biểu đồ. Xác định và giới hạn 5 độ lệch P, Q, R, S và T.

Xác định điểm đầu và điểm cuối của khoảng cách P–R (xem Hình 2). Click chuột trái để đánh dấu 2 điểm này. Dòng đầu tiên hiển thị trong khung ở giữa màn hình cho ta biết khoảng thời gian là mili giây.

Ghi lại khoảng cách đó của P–R vào Bảng 1.

Click chuột phải trên màn hình để xóa những điểm đã đánh dấu và lập lại bước (11) và bước (12) cho khoáng cách QRS cũng như cho khoảng cách Q-T.

(B) So sánh tốc dộ nhịp tim dưới những điều kiện khác

Phân tích tốc độ tim đập lúc nghỉ

Từ dữ liệu thu được khi đo điện tâm đồ của một người nghỉ ngơi, xác định các vị trí của sóng ở những vị trí theo sau, click chuột trái để đánh dấu điểm nhô lên (ví dụ: điểm lớn nhất) của những sóng (xem Hình 4). Dòng thứ hai là số lần tim đập mỗi giây.

Nhân cho 60, và ghi lại giá trị số lần tim đập trong 1 phút lúc nghỉ vào bảng 2.

Phân tích tốc độ tim lúc đứng

Đứng thẳng trong vòng 2 phút. Cánh tay không chống hoặc đỡ.

Khi mọi thứ vào đúng vị trí, click  để bắt đầu thu thập dữ liệu.

Click  để ngưng việc lấy dữ liệu sau khi điện tâm đồ ổn định.

Lập lại bước (1) và bước (2) để thu được số nhịp tim đập trong một phút.

Phân tích nhịp tim khi tập thể thao nhẹ nhàng

Lấy kẹp ra khỏi ba điện cực trước khi chuyển đến một hoạt động tiếp theo.

Đi bộ tại chỗ khoảng 30 giây. Ngay sau khi các em ngưng đi bộ thì nối liền các kẹp của cảm biến ECG trở lại vị trí cũ của ba điện cực. Cánh tay không chống hoặc đỡ.

Khi mọi thứ vào đúng vị trí, click  để bắt đầu thu thập dữ liệu.

Click  để ngưng việc lấy dữ liệu sau khi điện tâm đồ ổn định.

Lập lại bước (1) và  bước (2) để lấy được số lần tim đập trong 1 phút.

Phân tích nhịp tim khi tập thể thao nặng:

Tháo cảm biến điện tâm đồ ra từ 3 điện cực trước khi thực hiện tiếp.

Đi bộ tại chỗ khoảng 5 phút . Ngay sau khi các em ngưng đi bộ thì nối liền các kẹp cảm biến ECG trở lại vị trí cũ của ba điện cực. Cánh tay không chống hoặc đỡ.

Khi mọi thứ vào đúng vị trí, click  để bắt đầu thu thập dữ liệu.

Click  để ngưng việc lấy dữ liệu sau khi điện tâm đồ ổn định.

Lập lại bước (1) và bước (2) để lấy được số lần tim đập trong 1 phút.

5.Kết quả:

6.Câu hỏi:

  1. Nhịp tim thay đổi như thế nào sau khi di chuyển từ thế ngồi sang thế đứng? Giải thích câu trả lôøi
  2. Chuyện gì xảy ra khi các em di thay đổi từ hoạt động nhẹ sang hoạt động mạnh?  Chứng minh cho sự thay đổi nhịp tim này.
  3. Một vận động viên cần làm việc lâu hơn cho tim của anh ta hoạt động ở đỉnh cao. Tại sao?